Z osobami głuchoniewidomymi kontaktować można się na kilka sposobów. Podstawy niektórych z tych metod na pewno doskonale znasz. Nie potrzebujesz żadnego specjalnego przygotowania, żeby poradzić sobie z kreśleniem drukowanych liter na dłoni, prawda? Poniżej przedstawiamy kilka najpopularniejszych w naszym środowisku metod komunikacji. Przy każdej z nich podajemy także kilka zasad savoir vivre – mamy nadzieję, że dodadzą Ci one odwagi i ułatwią inicjowanie rozmów z osobami głuchoniewidomymi. 

Kontakt z osobą z dominującym uszkodzeniem wzroku

Z osobami tymi najczęściej porozumiewał będziesz się używając po prostu mowy ustnej, którą będą one odbierały przy pomocy aparatu słuchowego. Musisz wtedy pamiętać przede wszystkim o tym, by mówić wyraźnie. Rozmawiając z niewidomym, tak jak podczas każdej innej rozmowy, trzymaj twarz zwróconą w jego kierunku – pęd powietrza i jego ciepło będą dla niej dużą podpowiedzią, gdzie jesteś.

Dobre zasady:

►    Gdy chcesz nawiązać kontakt, nie dotykaj osoby niewidomej znienacka – niech pierwszy będzie głos.

►  Rozpoczynając rozmowę przedstaw się – nie każ zgadywać po głosie, kim jesteś.

► W trakcie rozmowy nie odchodź bez uprzedzenia. Podobnie, gdy wracasz lub dołączasz do rozmawiającej grupy – daj znać, że jesteś.

►   Gdy jesteście w grupie i chcesz powiedzieć coś do osoby niewidomej, zwróć się do niej po imieniu.

Kontakt z osobą z dominującym uszkodzeniem słuchu

Część tych osób odczytuję mowę ustną z ruchu warg. Jest to bardzo trudna sztuka. Warto zadbać o to, by jej dodatkowo nie komplikować – czasem wystarczy, że podczas rozmowy ustawisz się w odpowiedni sposób. Postaraj się zająć taką pozycję, by światło oświetlało Twoją twarz i zawsze kiedy mówisz, trzymaj ją zwróconą w stronę osoby niesłyszącej. Wybór odpowiedniej odległości między Wami pozostaw natomiast rozmówcy. Poza tym mów wyraźnie i w naturalnym tempie.

Dobre zasady:

►   Mów tylko wtedy, gdy masz pewność, że rozmówca na Ciebie patrzy.

►  Dbaj o przejrzystość wypowiedzi – unikaj dygresji, zbędnych wtrąceń, zagmatwanej konstrukcji zdań.

►  Przekazując informacje nadawaj im formę myśli skończonych, konkretnych i jednoznacznych.

Z wieloma osobami możesz porozmawiać posługując się palcowym alfabetem głuchych, czyli daktylografią. Stosując ją, będziesz jakby pisał w powietrzu - każdej literze alfabetu odpowiada bowiem konkretny znak daktylograficzny. Wystarczy zatem, że nauczysz się 36 łatwych do zapamiętania znaków i będziesz już mógł przekazać każdą myśl. Po daktylografię możesz sięgać także w sytuacjach, gdy osobie czytającej z ruchu warg, zechcesz przekazać jakieś trudniejsze słowo, czy nazwę.

Pobierz plik:

Schemat daktylografii (pdf.)

Metodą dużo szybszą i dającą możliwość znacznie większej ekspresji jest język migowy. Jest to naturalny sposób porozumiewania się osób niesłyszących - znaczenie wielu znaków możesz więc odczytać intuicyjnie. Niech Cię to jednak nie zmyli – jest to język, czyli cały system ze słownikiem znaków i regułami ich łączenia. Jedną z jego odmian jest język migany – różni się od migowego tym, że oparty jest na gramatyce języka polskiego i wymyślony został sztucznie z myślą raczej o osobach słyszących, wychowanych w języku mówionym. Stosowaniu jego najczęściej towarzyszy więc także odpowiednio głośne i wyraźne mówienie oraz mimika i system ten nazywamy wówczas językowo-migowym. Nauczenie się każdej z tych trzech metod wymaga większego nakładu pracy i udziału w specjalnych kursach. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie byś nauczył się np. kilku zwrotów grzecznościowych.

Dobre zasady:

►      Ubierz ciemniejsze i jednolite ubranie, Twoje ręce będą dużo lepiej widoczne

►      Zwracaj uwagę, czy Twoje tempo jest odpowiednie dla rozmówcy

►     Na początku powinieneś uzbroić się w cierpliwość – czasem będziesz musiał niektóre zwroty powtarzać, czasem szukać innych słów, a momentami też podpierać się inną metodą

Kontakt z osobą z całkowitą głuchoślepotą

Pobierz pliki:

Cały artykuł o alfabecie Lorma (doc. lub pdf.)

Schemat alfabetu Lorma (pdf.)