Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym - oficjalny serwis internetowy TPG

Ścieżka dostępu do aktualnie oglądanej strony

DiS » Dłonie i Słowo » Nr 3-4 2018 » Reha for the Blind w Szczecinie

Boczny panel wyboru na stronie DiS Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym

przycisk menu do numerów miesięcznika Dłonie i Słowa
przycisk menu do numerów Usłyszmy i zobaczmy
przycisk menu do archiwum Dłoni i Słów

Wyszukiwarka dla Głównego serwisu TPG

Reha for the Blind w Szczecinie

Alicja i Adam Pabichowie, rodzice głuchoniewidomego Karola

W ramach tegorocznej edycji akcji REHA FOR THE BLIND odbyło się 7 imprez regionalnych, promujących idee środowiska osób niewidomych i słabowidzących oraz sprzyjających integracji ze środowiskiem lokalnym. W Szczecinie spotkaliśmy się 7 września pod hasłem: „Jesteśmy razem”. Towarzysząca wydarzeniu konferencja, pod tytułem „Szczecin – miasto przyjazne dla niewidomych” odbyła się w Bibliotece Międzywydziałowej Uniwersytetu Szczecińskiego.

Przed rozpoczęciem konferencji każdy z uczestników otrzymał najnowszy magazyn „Help jesteśmy razem”, mógł poczęstować się kawą czy herbatą. Po oficjalnym rozpoczęciu, Sławomir Zajder poruszył temat dostosowań i stereotypów dotyczących osób niewidomych i słabowidzących. W przeprowadzonych badaniach na temat tych stereotypów najczęściej pojawiały się odpowiedzi:

  • osoby niepełnosprawne są jak dzieci i potrzebują pomocy;
  • osoby niewidome mają lepszy słuch, dotyk i szósty zmysł;
  • osoby niepełnosprawne wstydzą się swojej niepełnosprawności.

Ważne jest to, by poprzez edukację społeczną, zmienić te stereotypy. Jeśli chodzi o dostosowania przestrzeni dla osób z niepełnosprawnościami, badania przeprowadzone w 100 budynkach wykazały, że problemem są:

  • śliskie nawierzchnie;
  • brak zachowania kontrastów, np. podłoga i schody w tym samym kolorze;
  • kontenery na śmieci (zbyt wysokie);
  • źle wytyczone elementy małej architektury (niskie ławki, wystające elementy, słupki do parkowania).

Żeby wyeliminować wyżej wymienione bariery architektoniczne, należy stosować projektowanie uniwersalne, czyli tworzenie otoczenia, które służyłoby wszystkim ludziom, bez konieczności późniejszych adaptacji. Projektowanie uniwersalne i jego zasady nie dotyczą tylko budownictwa, ale też wzornictwa przemysłowego czy serwisów internetowych. Jednym z elementów wykorzystywanych w projektowaniu uniwersalnym są drogi prowadzące, czyli nawierzchnie dotykowe (płyty prowadzące, płyty ostrzegające, maty naklejane na chodnik) wykonywane z różnych materiałów, np. żywic, plastików, stali (mogliśmy obejrzeć przykłady takich nawierzchni).

W Polsce nie ma prawa, które by to regulowało i każdy buduje tak, jak chce. Pan Stanisław Zajder wspomniał też o znaczeniu dostosowywania różnych pomieszczeń użyteczności publicznej, np. za pomocą tabliczek brajlowskich, kodów QR czy planów tyflograficznych, z których korzystają wszyscy, nie tylko niepełnosprawni.

Zachodniopomorski PZN

W następnym wystąpieniu pan Józef Małostek przedstawił działalność Polskiego Związku Niewidomych w województwie zachodniopomorskim. Opowiedział o osobach z niepełnosprawnością wzrokową (słabowidzących), które wyglądają jak osoby widzące i tak są postrzegane, ale funkcjonowanie ich jest bardzo trudne. Z własnego doświadczenia wiem, że wielokrotnie trzeba liczyć na życzliwość innych ludzi, bo elektronika nie we wszystkich sytuacjach jest pomocna. Niekiedy niezbędny jest drugi człowiek. Dlatego nie powinniśmy wstydzić się własnej niepełnosprawności i bazować na zaufaniu do ludzi.

Polski Związek Niewidomych to organizacja członkowska powołana, zarządzana oraz działająca na rzecz osób niewidomych i słabowidzących. Koła PZN znajdują się w każdym powiecie w Polsce. PZN Okrąg Zachodniopomorski zajmuje się takimi działaniami, jak:

  • kompleksowa rehabilitacja osób niewidomych (3 000 członków w 24 kołach terenowych), a w samym Szczecinie około1000 osób;
  • zapobieganie wykluczeniu zawodowemu (tzw. rehabilitacja zawodowa). Niestety z powodu braków kadrowych nie jest stale dostępna. Rehabilitacja zawodowa służy nauce zawodu lub przekwalifikowaniu się osoby niewidomej lub słabowidzącej tak, aby bez trudu odnalazła się na aktualnym rynku pracy. Ale jej korzyści są znacznie szersze – wpływa na zmianę osobowości i postrzegania otoczenia, np. dzięki wyjściu z domu, poznaniu innych osób z podobnymi problemami;
  • zapobieganie wykluczeniu społecznemu, czyli rehabilitacja społeczna, która powinna towarzyszyć osobie z niepełnosprawnościami od urodzenia, przez starość, aż do śmierci. Rehabilitacja społeczna to przede wszystkim instruktaż czynności dnia codziennego, orientacja przestrzenna, działania informatyczne, spotkania integracyjne, działalność sekcji (diabetologiczna, rękodzielnicza, muzyczna, teatralna – ESPERO);
  • wczesne wspomaganie rozwoju niepełnosprawnego dziecka do 6 roku życia;
  • działalność sportowa: typu gra piłką dźwiękową (Goalball);
  • wszechstronna pomoc osobom dotkniętym chorobami narządu wzroku oraz ich rodzinom;
  • działalność dobroczynna Fundacji Horyzont na rzecz osób z problemami wzroku, np. przekazywanie osobom niewidomym lasek lub mówiących zegarków.

Promocja Zdrowia

Pani Anna Okupińska przedstawiła Fundację Promocja Zdrowia, która zajmuje się działalnością prospołeczną zarówno seniorów jak i osób niepełnosprawnych, dzieci z różnymi trudnościami czy osób wykluczonych społecznie. „To, co przekazujemy z siebie osobom potrzebującym, zawsze do nas wróci” – powiedziała pani Ania. W ramach Fundacji działają dwie placówki zajmujące się rehabilitacją społeczno-zawodową: jedna w centrum Szczecina, druga na prawobrzeżu, w Szczecinie Dąbiu. Obecnie realizowany jest projekt dla osób niepełnosprawnych, w którym mogą one skorzystać ze wsparcia psychospołecznego (terapia rodzinna, terapia uzależnień, psychoterapia, praca nad postrzeganiem swojej wartości, chęć zmiany życia). Prowadzone są też warsztaty zawodowe (szkolenia, kursy, staż) i w miarę potrzeb terapia ruchowa (gimnastyka, biofeedback, masaż). Wśród nowych działań przewidziane jest uruchomienie w styczniu lub lutym 2019 roku Centrum Aktywizacji i Kariery Zawodowej Osób Niepełnosprawnych. Fundacja Promocji Zdrowia została założono w 2010 roku, jej fundatorem jest Andrzej Stecewicz. Obecnie w organizacji zatrudnionych jest 15 niepełnosprawnych osób.

Jak otrzymać dofinansowanie PFRON

Zasady dofinansowania w PFRON omówiła pani Eliza Rychlicka-Kolera, reprezentująca tę instytucję. Aktualnie dofinansowywane są między innymi programy: „Zajęcia Klubowe w WTZ”, mające na celu wsparcie osób niepełnosprawnych w utrzymaniu samodzielności i niezależności w życiu społecznym i zawodowym; „Wyrównywanie szans” (dla szkół, urzędów), np. przez montowanie wind, podnośników, schodołazów czy wyrównywanie powierzchni. Ponadto szkoły i inne placówki, które, oprócz podstawowych zajęć, prowadzą także działalność rehabilitacyjną mogą się ubiegać o dofinansowanie zakupu samochodów i autobusów.

Wszelkich szczegółowych informacji udziela Zachodniopomorski Oddział PFRON.

Zachodniopomorskie TPG

Zachodniopomorską Jednostkę Wojewódzką TPG zaprezentował jej pełnomocnik, Piotr Pawlak. Jednostka Zachodniopomorska TPG powstała w 2005 roku i jest jedną z 13 jednostek działających w Polsce. Tu osoby głuchoniewidome mogą skorzystać z pomocy pedagogicznej, psychologicznej, tłumaczy języka migowego, tłumaczy przewodników, wolontariuszy. Jak podkreślał prelegent, specyfika pracy z osobą głuchoniewidomą jest całkowicie inna niż w przypadku osoby tylko niewidomej czy tylko niesłyszącej. Podopieczni Zachodniopomorskiej JW TPG mogły w tym roku wziąć udział w warsztatach arteterapeutycznych w Łucznicy, skorzystać ze wsparcia psychologicznego, uczestniczyć w zajęciach orientacji przestrzennej czy nauki innych form komunikacji alternatywnej, np. alfabetu Lorma. Członkowie Klubu mają też możliwość integracji i oglądania filmów z audiodeskrypcją.

Malarstwo dla niewidomych

zdjęcie zrobione z ukosa, na którym widać rozstawione na chodniku stojaki, a na nich trzy obrazy. Dwóch obrazów po bokach widać jedynie malutkie kawałeczki. Obraz pośrodku to abstrakcja. W żółto-fioletowo-niebieski kwadrat wpisane jest koło, na którym z kolei widnieje kilka geometrycznych elementów: prostokąty, kwadraty, małe kółka. Wszystko utrzymane jest w tonacji pastelowej. Nad obrazem nachyla się chłopak w grubych okularach i kurtce w moro i w skupieniu dotyka obraz lewą dłonią. W tle widać fragment miejskiej fontanny. Podpis: Obrazy dotykowe pozwalają na odbiór sztuki przez osoby niewidome.

Swoją twórczość przybliżył niewidomym malarz Krzysztof Majorek w prelekcji, pt. „Radości w oczach przy obrazach czytanych dotykiem”. Zaczął od stworzenia obrazów z dużymi wypukłościami (wklęsło-wypukłe). Chciał się nimi dzielić. Wypożyczał je na różne wernisaże, np. do PZN w Szczecinie. Na pytania, czy nie boi się, że obrazy ulegną zniszczeniu lub zostaną pobrudzone, artysta zaprzeczał. Chciał bowiem dawać innym radość swoimi pracami. W II LO w Szczecinie nauczyciele zorganizowali czytanie obrazów na żywo dla wszystkich uczniów. Z zawiązanymi oczami poznawali je i też odczuwali radość. Artysta zaczął odwiedzać kluby seniora, DPSy, oddziały szpitalne. Pewnego razu trafił do domu opieki, gdzie przebywali ludzie z głęboka depresją. Siedzieli w kółku, z pozwieszanymi głowami i zatopieni we własnych myślach, nie reagowali na jego obecność, na to co mówił. Podał jeden obraz, potem następne. Zaczęli być aktywni dopiero podczas dotykania obrazów. Pan Krzysztof bardzo miło wspomina udział w finale WOŚP w starej Rzeźni. Od godziny 11 do 20 można było dotykać jego obrazów. Reakcje ludzi były przeróżne, ale radość w oczach niezmienna. Prace można było dotykać z zawiązanymi oczami, a przy tym trzeba było wykonywać różne zadania, np. określić czy ramka jest prostokątna czy kwadratowa. Jakie było zdziwienie, gdy okazywało się, że ta sama ramka jest różnie postrzegana. To skłaniało do wielu refleksji.

Wystawa na oddziale onkologii, która składała się z obrazów kwiatów i pejzaży również cieszyła się dużym zainteresowaniem. Zaskoczeniem dla pana Krzysztofa był telefon od pana, który chciał nabyć jeden z obrazów dla swojej żony na pamiątkę, na pożegnanie. Otrzymał go z dedykacją. Ten sam pan zadzwonił po 5 dniach z informacją, że dzięki obrazowi czuje, że wypełnia go nowa energia.

Pan Krzysztof zaprosił wszystkich do oglądania swoich prac podczas popołudniowego pleneru.

Kilka słów o brajlu

Prezentację „Widzę dotykiem, czytelnictwo w brajlu” przedstawiła pani Monika Jurczyk, nauczycielka w LO z oddziałami integracyjnymi w Szczecinie. Opowiedziała o Louisie Braille’u (1809-1852 r.), przybliżając zebranym ważniejsze wydarzenia z jego życia. Pokazała dom rodzinny w Coupvray, gdzie od 1957 roku znajduje się, dostępne dla zwiedzających, jego muzeum. Walentyn Hauy założył w 1784 roku szkołę, w której mogły kształcić się osoby niewidome. Skłoniło go do tego wydarzenie, które miało miejsce w cyrku. Obserwując osobę niewidomą stwierdził: „Sprawię, że niewidomi będą czytać”. Dowiedzieliśmy się o metodzie druku wypukłego i o tym, jak wyglądały wtedy takie książki. Ówcześnie uczono wyczuwać i rozpoznawać kształty liter. Pani Monika przybliżyła nam też kod Charlesa Barbiera i jego wojskowy system kodowania informacji, tzw. „nocne pisanie”, które składało się z 12 punktowej komórki: dwupionowe kolumny po 6 punktów każda. Niestety, była to zbyt duża ilość, by mogła zmieścić się pod opuszkiem palca. Dlatego nie można było ustalić zasad gramatycznych, ortograficznych czy „zapisać” muzyki. Natomiast Louis Braille zredukował komórkę do 6 punktów i dzięki temu umożliwił poznanie nie tylko języka, ale też matematyki, chemii, fizyki czy muzyki osobom niewidomym. Helen Keller stwierdziła, że: „My niewidomi, tyleż zawdzięczamy Louisowi Braille’owi, co cała ludzkość Gutenbergowi”.

Zabawa i edukacja w plenerze

Od godziny 15, na Jasnych Błoniach przy fontannie odbyła się impreza plenerowa, zatytułowana „Zobacz jak to jest być niewidomym” . Wspólnie z mieszkańcami Szczecina można było odwiedzić wiele ciekawych stoisk, które przybliżały środowisko osób niewidomych, między innymi:

  • stoisko z wynikami konkursu „Idol” (w kategorii: Firma\Instytucja pierwsze miejsce zajęła Fundacja Promocja Zdrowia, drugie miejsce – Oddział Zachodniopomorski PFRON, zaś w kategorii Idol Środowiska: pierwsze miejsce zajęła Monika Jurczyk, drugie – Anna Okupińska, trzecie – Eliza Rychlicka-Kolera);
  • stoisko z przejażdżkami na tandemach;
  • stoisko z obrazami dotykowymi Krzysztofa Majorka;
  • stoisko blind football, czyli piłki nożnej z zawiązanymi oczami zorganizowane przez Stowarzyszenie Klub Sportowy Niewidomych i Niedowidzących „Dalekowzroczni”;
  • stoisko kulinarne;
  • stoisko Goalball Szczecin (organizacja zaprasza do dołączenia do drużyny osoby z dysfunkcją wzroku, a do udziału w treningach wszystkich ciekawych wrażeń.

Podczas imprezy można było spróbować strzelić piłkę do bramki z założonymi goglami. Trener podpowiadał, jak się ustawić, gdzie umieścić rękę, jak się ruszać. Wcale nie było to takie łatwe, a próby wywoływały dużo emocji i śmiechu;

Podczas imprezy można było także obejrzeć wystawę rękodzieła członków Towarzystwa Walki z Kalectwem; odwiedzić kącik brajlowski „Widzę dotykiem”, punkt badań przesiewowych, czy strefę gier i zabaw z BAW SIĘ I BUDUJ.

Pogoda dopisała i impreza plenerowa przyciągnęła sporo osób, które, oprócz oglądania stoisk, próbowały konfrontować się z ciemnością i innymi przeciwnościami dotykającymi osoby niewidome. To był fajny dzień, który przyniósł mnóstwo nowych wrażeń.


Do artykułu dołączone jest zdjęcie zrobione z ukosa, na którym widać rozstawione na chodniku stojaki, a na nich trzy obrazy. Dwóch obrazów po bokach widać jedynie malutkie kawałeczki. Obraz pośrodku to abstrakcja. W żółto-fioletowo-niebieski kwadrat wpisane jest koło, na którym z kolei widnieje kilka geometrycznych elementów: prostokąty, kwadraty, małe kółka. Wszystko utrzymane jest w tonacji pastelowej. Nad obrazem nachyla się chłopak w grubych okularach i kurtce w moro i w skupieniu dotyka obraz lewą dłonią. W tle widać fragment miejskiej fontanny. Podpis: Obrazy dotykowe pozwalają na odbiór sztuki przez osoby niewidome.


Alicja i Adam Pabichowie, rodzice głuchoniewidomego Karola

Komentarze do wpisów


Obrazek przedstawiający hasło: TPG - Tu Przekraczamy Granice!

Informacje o nas

Projekt współfinansowany ze środków Pfron

Projekt współfinansowany ze środków PFRON
PFRON - Państwowy fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Jeden procent dla TPG

Obrazek przedstawiający KRS do przekazania 1% dla TPG

Ułatwienia dostępu do strony

Adresy e-mail redakcji i webmastera strony

Informacja o własności