Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym - oficjalny serwis internetowy TPG

Ścieżka dostępu do aktualnie oglądanej strony

DiS » Dłonie i Słowo » Nr 2-3/2017 » Operację zaćmy trzeba wykonać jak najszybciej

Boczny panel wyboru na stronie DiS Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym

przycisk menu do numerów miesięcznika Dłonie i Słowa
przycisk menu do numerów Usłyszmy i zobaczmy
przycisk menu do archiwum Dłoni i Słów

Wyszukiwarka dla Głównego serwisu TPG

Operację zaćmy trzeba wykonać jak najszybciej


Wersja wideo artykułu: Operację zaćmy trzeba wykonać jak najszybciej

 
Nieleczona zaćma jest jedną z głównych przyczyn pogorszenia lub utraty widzenia u osób powyżej 55. roku życia. Mimo to w naszym społeczeństwie nadal brakuje wiedzy na temat tej choroby oraz metod jej leczenia. Polacy, w porównaniu do obywateli innych krajów, częściej mają błędne przekonania na temat zaćmy, np. co drugi uważa, że można jej zapobiec, a co dziesiąty próbowałby wyleczyć ją witaminami.
 
Niski poziom świadomości rodaków na temat objawów i możliwości leczenia zaćmy ujawniło międzynarodowe badanie "Lepszy wzrok, lepsze życie”, przeprowadzone w 2017 roku wśród mieszkańców 12 krajów świata, w tym m.in. Polski.
 
W chorobie nie ma miejsca na mity
Zaćma (zwana też kataraktą) jest chorobą polegającą na matowieniu soczewki oka. Mętnienie może zachodzić tylko w jednym oku lub w obu oczach równocześnie. Co druga osoba na świecie, która traci wzrok, ślepnie właśnie z powodu zaćmy. Ponad dwukrotnie częściej chorują na nią kobiety. Liczba chorych na zaćmę w Polsce wynosi około 800 tysięcy, a w związku ze starzeniem się społeczeństwa będzie wzrastać. Tymczasem, jak wynika z badania "Lepszy wzrok, lepsze życie”, aż 66 proc. osób powyżej 60. roku życia, czyli najbardziej zagrożonych zaćmą, nie ma praktycznie żadnej wiedzy na jej temat. Krąży natomiast wiele mitów dotyczących jej leczenia. Przykładowo, co piąty badany uważa, że z operacją usunięcia zaćmy należy poczekać, aż choroba "dojrzeje”, podczas gdy eksperci zgodnie podkreślają, że zabieg należy przeprowadzić jak najwcześniej, ponieważ usunięcie zaćmy jest wtedy prostsze i mniej inwazyjne. Czas rekonwalescencji jest wówczas krótszy i pacjent może szybciej wrócić do swoich codziennych zajęć. Brak wiedzy na temat zaćmy często powoduje niepotrzebny strach przed operacją. Polscy pacjenci, w porównaniu do osób z innych krajów, mają jedne z największych obaw przed zabiegiem i jego następstwami, choć obecnie operacja zaćmy jest bezpieczną, skuteczną i szybką metodą jej wyleczenia. "Ryzyko zabiegu rośnie wraz ze stopniem zaawansowania zaćmy, której często towarzyszą inne dolegliwości okulistyczne. Podczas operacji usuwana jest zmętniała soczewka własna pacjenta i wszczepiana w to miejsce nowa, sztuczna soczewka, dobrana indywidualnie do potrzeb pacjenta. Chirurgiczne usunięcie zaćmy może zminimalizować także konieczność noszenia okularów korekcyjnych po operacji. Po usunięciu zmętniałej soczewki możemy ją zastąpić nowoczesną soczewką wewnątrzgałkową, która daje możliwość jednoczesnego skorygowania wady refrakcji. Najnowsze modele soczewek wieloogniskowych pozwalają na korektę nadwzroczności, krótkowzroczności, i jednocześnie starczowzroczności, umożliwiając funkcjonowanie bez okularów, co zdecydowanie poprawia jakość życia” – tłumaczy dr n. med. Radosław Różycki, specjalista chorób oczu z Centrum Medycznego MML w Warszawie. Niestety, ze względu na brak możliwości dopłat do świadczeń medycznych refundowanych przez NFZ, pacjenci mają ograniczony dostęp do nowoczesnych soczewek wewnątrzgałkowych. W dodatku średni czas oczekiwania na zabieg usunięcia zaćmy wynosi ponad 22 miesiące, a czasem nawet 3 lata, i jest zdecydowanie dłuższy niż w innych krajach europejskich.
 
Jak przebiega operacja
Zabieg usunięcia zaćmy przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym (podawanym w postaci kropli do oka), zazwyczaj w trybie chirurgii jednego dnia. Pacjent przebywa w klinice zaledwie kilka godzin, a sama operacja trwa od 10 do 30 minut. Ponieważ jest to zabieg bezpieczny, wykonywany jest niezależnie od wieku chorego. Kwalifikowani są do niego nawet pacjenci, którzy ukończyli 90. rok życia. Zabieg jest wyjątkowo mało inwazyjny. Wykonywane mikronacięcia mają długość zaledwie 2-3 milimetrów. Ponieważ operacja przebiega przy wykorzystaniu mikroskopu, tak małe nacięcie wystarczy, aby wyciągnąć zmętniałą soczewkę chorego i wsunąć do oka soczewkę sztuczną. Soczewka wsuwana jest w postaci zwiniętej i rozwija się dopiero wewnątrz oka. Dzięki temu ryzyko uszkodzenia tkanek oka jest ograniczone do minimum, a gojenie maleńkiej ranki pooperacyjnej przebiega bardzo szybko. Sztuczne soczewki są bardzo elastyczne i bez problemów dopasowują się do naturalnej wielkości oka. Wszczepiona soczewka powinna służyć pacjentowi do końca życia i nie ma potrzeby wymieniania jej na nową. Choć zabieg usuwania zaćmy jest prosty i bezpieczny, konieczne jest jednak przestrzeganie kilku zasad. Pacjenci, którzy przewlekłe przyjmują leki, powinni poradzić się lekarza, które z nich należy odstawić na kilka dni przed operacją. Na dwa dni przed zabiegiem trzeba zacząć stosować odpowiednie krople do oczu, zgodnie z zaleceniami okulisty. Po operacji dobrze jest zapewnić sobie odwiezienie do domu przez kogoś bliskiego. W okresie pooperacyjnym nie wolno się gwałtownie schylać ani podejmować intensywnego wysiłku fizycznego. Bezwzględnie trzeba zgłosić się do lekarza, jeżeli w ciągu kilku dni po zabiegu wystąpi silny ból oka, duże zaczerwienie lub pogorszenie widzenia.
 
Dobry wzrok daje niezależność
Wzrok jest jednym z najważniejszych zmysłów: od dobrego widzenia zależy komfort życia i łatwość wykonywania codziennych czynności. Wprawdzie Polacy obawiają się, że pogorszenie wzroku wpłynie negatywnie na jakość ich życia, jednak tylko czterech na dziesięciu z nich bada wzrok przynajmniej raz w roku. Ta choroba często nazywana jest "cichą złodziejką wzroku”, ponieważ jej początek przebiega bezobjawowo – pogorszenie wzroku następuje stopniowo, a w niektórych przypadkach może doprowadzić do prawie całkowitej utraty widzenia. Objawami zaćmy są: zamglony obraz, blaknięcie kolorów, zwiększona wrażliwość na światło, problemy z widzeniem w nocy, aureole wokół źródeł światła oraz konieczność częstej zmiany okularów na mocniejsze. Wraz z postępem choroby pacjenci często muszą rezygnować ze zwykłych przyjemności, takich jak zabawa z wnukiem, prowadzenie auta, oglądanie ulubionego serialu czy podróżowanie. Mają trudności z codziennym funkcjonowaniem, stają się niesamodzielni i uzależnieni od pomocy bliskich. A utrata samodzielności jest jedną z rzeczy, której najbardziej obawiają się polscy seniorzy. Na przestrzeni ostatnich lat znacząco zmieniły się potrzeby osób w okresie późnej dorosłości. Badanie "Współcześni seniorzy, Polska 2017” wykazało, że osoby starsze nie obawiają się już nadmiaru wolnego czasu i nudy. Około 40% z nich stwierdziło, że na emeryturze chce się rozwijać. Ale do tego potrzebny jest dobry wzrok, który pozwala na wykonywanie wielu codziennych czynności w sposób automatyczny. "Równie ważny jest kontakt wzrokowy z innymi ludźmi, który jest źródłem ważnych informacji, emocji i poczucia bezpieczeństwa, a to wszystko zdecydowanie podnosi jakość naszego życia i chroni przed depresją” – mówi Mateusz Banaszkiewicz, psycholog zdrowia z Uniwersytetu SWPS. Badanie "Lepszy wzrok, lepsze życie” zostało przeprowadzone na zlecenie firmy Alcon, oferującej nowoczesne soczewki wewnątrzgałkowe.
 
Czynniki ryzyka zaćmy:
  • wiek powyżej 60 lat,
  • długotrwałe przebywanie na słońcu bez ochrony,
  • palenie papierosów (także w przeszłości),
  • przebyte urazy, stany zapalne lub operacje oczu,
  • długotrwałe stosowanie leków z grupy kortykosterodów,
  • cukrzyca, otyłość, wysokie ciśnienie tętnicze.
 
Jeśli masz więcej niż 60 lat:
  • Wykonuj badanie wzroku u okulisty przynajmniej raz w roku.
  • Prowadź zdrowy tryb życia.
  • Chroń oczy przed słońcem – noś okulary przeciwsłoneczne i nakrycie głowy.
Marta Koton-Czarnecka, dziennikarz medyczny, redaktor merytoryczny "Dłonie i Słowo"
Zdjęcie autora artykułu: Marta Koton-Czarnecka, dziennikarz medyczny, redaktor merytoryczny

Komentarze do wpisów



Obrazek przedstawiający hasło: TPG - Tu Przekraczamy Granice!

Informacje o nas

Projekt współfinansowany ze środków Pfron

Projekt współfinansowany ze środków PFRON
PFRON - Państwowy fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Jeden procent dla TPG

Obrazek przedstawiający KRS do przekazania 1% dla TPG


Ułatwienia dostępu do strony

Adresy e-mail redakcji i webmastera strony

Informacja o własności